Meer kennis, minder gewasbeschermingsmiddelen

Agrarische natuurvereniging ANV Hollands Noorden is dit jaar gestart met het project ‘Meer kennis, minder gewasbeschermingsmiddelen Hollands Noorderkwartier’. In het project wordt onderzocht hoe de effectiviteit van bloeiende akkerranden kan worden vergroot. Ellen Mul van ANV Hollands Noorden: “Agrariërs hebben behoefte aan meer kennis op het gebied van natuurlijke plaagbestrijding. Via een studiegroep waarin twee thema’s centraal staan ‘onkruidbeheersing akkerranden’ en ‘functionele agrobiodiversiteit (FAB)’, willen we samen met akkerbouwers, tuinbouwers en bloembollentelers verkennen hoe we de effectiviteit van bloeiende akkerranden kunnen vergroten.”

Bloeiende akkerranden


Akkerranden met daarin bloeiende kruiden hebben een gunstig effect op akkervogels en de algehele biodiversiteit. Ze trekken nuttige insecten aan die plaagdieren zoals de bladluis in het landbouwgewas opeten. Daardoor hoeft een boer minder gewasbeschermingsmiddelen te gebruiken. Ook hebben akkerranden langs sloten een bufferfunctie; Ze verminderen eventuele uitspoeling van gewasbeschermingsmiddelen naar het oppervlaktewater. Veel voordelen dus, maar hoe kun je zo’n strook het beste inrichten? En hoe voorkom je een groter wordende onkruiddruk? Om hier meer inzicht in te ontwikkelen hebben de deelnemers van ANV Hollands Noorden dit jaar samen 170 kilometer akkerranden ingezaaid die zij als studiegroep rond de twee thema’s ‘onkruidbeheersing’ en ‘Functionele Agrobiodiversiteit’ (FAB) monitoren.

Thema onkruidbeheersing akkerranden


Na een aantal jaren blijkt dat de onkruiddruk in bloemenranden toe kan nemen. In de studiegroep wordt door middel van experimenteren en monitoring gekeken welke (natuurlijke) methodes de onkruiddruk kunnen beheersen en beperken. Zo kan worden voorkomen dat er na verloop van tijd gewasbeschermingsmiddelen moeten worden gebruikt.

Thema Functionele Agrobiodiversiteit (FAB)


We weten dat kruidenrijke akkerranden nuttige insecten aantrekken die plaagdieren zoals bladluis in het landbouwgewas opeten. Maar welke insecten komen precies op welke soorten in de akkerranden af? En welke functie vervullen die verschillende insecten? En aan welke kruidenmix heb je als boer dus het meest in termen van natuurlijke plaagbestrijding? In het thema FAB staat kennis hierover opdoen centraal.

(tekst gaat verder na afbeelding)

meer kennis minder gewasbeschermingsmiddelen: deelnemend akkerbouwer van Liere en zijn akkerranden
Afbeelding : deelnemende akkerbouwer van Liere  in zijn akkerrand.

Onafhankelijk teeltspecialist


De boeren die meedoen aan het project worden ondersteund door een onafhankelijk teeltspecialist (Louw Hoekstra). Hij kijkt samen met hen wat de verhouding plaaginsecten en natuurlijke plaagbestrijders is in het naast de akkerrand gelegen gewas. Hij adviseert de boeren over waar ze eventueel aanpassingen kunnen doen in hun toepassing van gewasbescherming en bemesting om een optimale gezondheid van plant, bodem en biodiversiteit te bewerkstelligen.

Dataverzameling


Lars Betjes (stagiair toegepaste biologie van Aeres Hogeschool) heeft met behulp van een digitaal inventarisatieformulier vastgelegd welke bewerkingen er door de boeren in de akkerranden zijn uitgevoerd voorafgaand aan het zaaien. Ook verzamelt hij hierin informatie over welke kruiden er in de akkerranden aanwezig zijn, welke natuurlijke plaagbestrijders erop af komen en welke onkruiden er te vinden zijn. ‘Na het groeiseizoen kunnen wij uit al deze gegeven onze lessen trekken.’ Zegt Ellen.

(tekst gaat verder na afbeelding)

meer kennis minder gewasbeschermingsmiddelen: weekschildkevers ook wel soldaatjes genoemd  worden aangetrokken met de akkerranden en eten graag bladluizen
Afbeelding: weekschildkevers, ook wel soldaatjes genoemd, eten graag bladluizen.

Samen leren is samenkomen


De studiegroep is afgelopen voorjaar gestart met een digitale startbijeenkomst. Deze zomer zijn er veldbijeenkomsten georganiseerd. ‘We hebben eind augustus drie deelnemende boeren bezocht. We hebben onder andere gekeken naar hoe de kruiden in de akkerranden zijn opgekomen die al afgelopen najaar en dit voorjaar zijn ingezaaid: Wat zijn de verschillen in opkomst van de kruiden en in de mate van veronkruiding? De opkomst van de akkerranden is wisselend maar de ontwikkeling van de kruiden is in veel geval verder in de randen die in het najaar zijn ingezaaid. Hierdoor staan de randen eerder in bloei en trekt de rand eerder natuurlijke plaagbestrijders aan zoals gaasvliegen, zweefvliegen en ‘soldaatjes’ (weekschildkevers).’ Aldus Ellen. Veldexcursies zijn een belangrijk onderdeel van het project, want op deze manier worden kennis en ervaringen direct met elkaar gedeeld en kan er al tijdens het project van elkaar geleerd worden.

afbeelding: Lars Betjes aan het woord tijdens een veldbijeenkomst

Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier

Deel dit artikel met anderen!

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
E-mail